• ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ ಎಂ.

ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೂ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕರು–ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು—ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪಾಲಕರು ಎಂದರೆ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದೈಹಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರೈಕೆಯವರೆಗೆ ಪಾಲಕರ ಪಾತ್ರ ನಿರಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಪಾಲಕರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲೊಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲ. ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥರು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಭಯ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆ, ಸಮಾಜದಿಂದ ದೂರವಿರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಪಮಾನ (stigma) ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲಕರ ಪ್ರೀತಿ, ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವವು ರೋಗಿಯ ಮನೋಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

1) ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಿರಂತರತೆ ಕಾಪಾಡುವುದು:-

ಕೂಡ ಪಾಲಕರ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಭೇಟಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಧ್ಯೆ ಬಿಡದಂತೆ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರುವುದು ಪಾಲಕರ ಕರ್ತವ್ಯ. ಔಷಧಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಮರುಕಳಿಸುವಿಕೆ (relapse) ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದನ್ನು ಪಾಲಕರು ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

2) ದೈನಂದಿನ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಆಹಾರ, ನಿದ್ರೆ, ದಿನಚರಿಯ ನಿಯಮಿತತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಪಾಲಕರ ಕರ್ತವ್ಯ. ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹಾನಿ ಅಥವಾ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ವರ್ತನೆ ತಡೆಯಲು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಕರು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

3) ಪಾಲಕರು ರೋಗಿ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೈದ್ಯರು, ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕರು, ಸಮಾಜ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ–-2017 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಸೇವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದು ರೋಗಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

4) ಸಾಮಾಜಿಕ ಪುನರ್ವಸತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕರ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಪುನಃ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಲಕರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

5) ಆದರೆ, ನಿರಂತರ ಆರೈಕೆಯಿಂದ ಪಾಲಕರು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ದೈಹಿಕ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬಾಧೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಲಕರಿಗೂ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಬೆಂಬಲ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಆರೈಕೆ (respite care) ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

6) ಪಾಲಕರು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಆರೈಕೆಯ ನಿಜವಾದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು. ಅವರ ತ್ಯಾಗ, ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಗುಣಮುಖತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಪಾಲಕರನ್ನು ಶಕ್ತಿಮಂತರಾಗಿಸುವುದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಕನ್ನಡಿಗರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಸುದ್ದಿತಾಣ ಮಹಾನಾಯಕ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ 9686399493 ನಂಬರ್ ಸೇರಿಸಿ.

ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ:

https://chat.whatsapp.com/H1duNIQRfXnJcfQKWPzNqD