ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವಾದ ತ್ರಿಪೀಠಕದಲ್ಲಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಖುದ್ದಕ ನಿಕಾಯದ ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ) ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ನೈತಿಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಅನೇಕ ಸುಂದರ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ನೀತಿ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾರಣಾಸಿಯ ಸಮೀಪದ ಗಂಗಾನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಮಾವಿನ ಮರವೊಂದಿತ್ತು. ಆ ಮರವು ಅತಿ ರುಚಿಕರವಾದ, ಜೇನುತುಪ್ಪದಷ್ಟು ಸಿಹಿಯಾದ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಮರದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವಾನರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕಪಿರಾಜ (ಕೋತಿಗಳ ರಾಜ) ವಾಸಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಗಂಗಾನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಆ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ತುಂಡೊಂದು ವಾರಣಾಸಿಯ ರಾಜನ ಕೈಗೆ ಸೇರಿತು. ಅದರ ಅಪೂರ್ವ ರುಚಿಗೆ ಮರುಳಾದ ರಾಜನು, ಆ ಹಣ್ಣು ಹುಟ್ಟಿದ ಮರ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹುಡುಕಲು ತನ್ನ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು. ಸೈನಿಕರು ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹುಡುಕಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆಯಿದ್ದ ಆ ದೊಡ್ಡ ಮಾವಿನ ಮರವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು. ನಂತರ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಆ ಮರ ಇದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಆ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸವಿದು ಪರಮಾನಂದ ಭರಿತನಾದನು. “ಈ ಹಣ್ಣು ಅಮೃತದಂತೆ ಇದೆ, ಇದನ್ನು ನಾವೇ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು” ಎಂದುಕೊಂಡ.

ಇದೇ ವೇಳೆ ಈ ಮರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾದ ಕೋತಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ಕೋತಿಗಳು ಮಲಗಿರುವಾಗ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬಿಲ್ಲು–ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು.

ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ರಾತ್ರಿ ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸೈನಿಕರು ಮರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದು ಬಿಲ್ಲುಇ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು. ಅಪಾಯವನ್ನು ಅರಿತ ಇತರ ಕೋತಿಗಳು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ರಾಜನ ಬಳಿ ಓಡಿಬಂದವು. “ಪ್ರಭು, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಸೈನಿಕರು ಬಾಣಗಳ ಸುರಿಮಳೆಗೈಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾವೀಗ ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ?” ಎಂದು ಅಳಲತೊಡಗಿದವು.

ಆಗ ಕಪಿರಾಜನು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಭಯಪಡದೆ, ತನ್ನ ಕಪಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಒಂದು ಸಾಹಸಮಯ ಉಪಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಮರದ ಕೊಂಬೆಯಿಂದ ನದಿಯ ಆಚೆಯ ದಂಡೆಯ ಮರವೊಂದಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದು, ತನ್ನ ಬಲವಾದ ಬಾಲವನ್ನು ಮರದ ಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬಿಗಿದುಕೊಂಡನು. ಆ ಮೂಲಕ ನದಿಯ ಮೇಲೊಂದು ಜೀವಂತ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳು ಆ ಬಾಲದ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಆಚೆಯ ದಂಡೆಗೆ ಪರಾರಿಯಾಗಲು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ, ಆತುರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಪರೀತ ಭಾರದಿಂದ ಕಪಿರಾಜನ ದೇಹವು ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜಾಯಿತು. ಆದರೂ ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಆತ ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲ ಕೋತಿಗಳು ದಾಟುವವರೆಗೆ ಅಲ್ಲೇ ಕದಲದೆ ನಿಂತನು.

ಕೋತಿಗಳ ರಾಜನ ಈ ಮಹಾತ್ಯಾಗವನ್ನು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತು ವಾರಣಾಸಿಯ ರಾಜನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡನು. ಆತನ ಹೃದಯ ಕರಗಿತು. ತಕ್ಷಣವೇ ಸೈನಿಕರನ್ನು ತಡೆದು, ಗಾಯಗೊಂಡು ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಪಿರಾಜನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿ ಮೃದುವಾದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಸಿದನು.

ರಾಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕಪಿರಾಜನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: “ಎಲೈ ಕೋತಿಗಳ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಬದುಕಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂದು ನೀನು ನಿನ್ನದೇ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಈ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಅನುಭವಿಸಿದೆ? ನೀನು ಆ ಪ್ರಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜನಂತೆ ಅಧಿಕಾರ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೆಯಲ್ಲವೇ?”
ಆಗ ಕಪಿರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತವಾಗಿ, ಒಡೆದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಿದನು: “ರಾಜನೇ, ನಾನು ನನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರಜೆಗಳಂತೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅವರನ್ನು ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಪ್ರೀತಿಸಿದೆ. ಯಾವ ನಾಯಕನು ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮರೆತು ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆತನ ಅಧಿಕಾರವು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಬೇಗನೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಯಕನಾದವನು ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸುಖ–ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿ, ಅವರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧವಿರಬೇಕು. ಅದೇ ನಿಜವಾದ ನಾಯಕತ್ವ.”
ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಾರಣಾಸಿಯ ರಾಜನಿಗೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಿತು. ಆತ ಅಂದುಕೊಂಡನು – ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಕೋತಿಯು ರಾಜಧರ್ಮದ ನಿಜವಾದ ಪಾಠವನ್ನು ನನಗೆ ಕಲಿಸಿದೆ ಎಂದು. ರಾಜನು ಪಶ್ಚಾತಾಪಪಟ್ಟು, ಕಪಿರಾಜನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಆ ಕಾಡನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಈ ನೀತಿ ಕಥೆಯು ಇಂದಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರಜೆಗಳು ತಮ್ಮ ಉಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿದರೆ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ತಾವು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ, ಸಂಬಂಧಿಕರು ನಾಲ್ಕೈದು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರ ಹಣವನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯಲು ಜಾತಿ ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭೇದ ಭಾವ ಹುಟ್ಟಿಸಿ ತಾವೆಲ್ಲರೂ ಪಕ್ಷ ಭೇದ ಮರೆತು ಒಂದಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಕೂಡ ಇಂತಹವರನ್ನೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ..!

ಜಾಗತಿಕ ಕನ್ನಡಿಗರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಸುದ್ದಿತಾಣ ಮಹಾನಾಯಕ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ 9686399493 ನಂಬರ್ ಸೇರಿಸಿ.

ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ:

https://chat.whatsapp.com/H1duNIQRfXnJcfQKWPzNqD